“Hey ChatGPT, schrijf eens een leuk voorwoord.”*

"Bart, hebben wij binnenkort nog een job?" Voor alle duidelijkheid, het gaat goed met ons bedrijf. Een medewerker gooide de vraag onlangs in de groep tijdens een teamsessie over AI. Gek is het niet, als je ziet wat je allemaal kunt met Copilot, Dembrane en andere Midjourney's. Ongemakkelijk wel.

AI maakt ons werk makkelijker. Van een voorwoord schrijven tot het bedenken van creatieve concepten. De resultaten zijn soms verbluffend, soms lachwekkend. Nu, die zaken zijn natuurlijk niet de kern van omgevingscommunicatie. Voorwoorden en creatieve concepten zijn hooguit middelen, die we met AI sneller én beter kunnen maken. Maar als het écht om iets gaat? Peter Hinssen, techondernemer en absolute believer van de digitale revolutie, zei: “Als ik een probleem heb, wil ik een mens.” En laat dat nu net zijn waar ons vak om draait: problemen, conflicten en botsende belangen.

Een opeenvolging van digitale golven heeft menselijk contact schaarser gemaakt. En wat schaarser wordt, stijgt in waarde. Omdat de mens minder nodig is, is hij belangrijker wanneer we hem wél nodig hebben. Moet je een stuk van je voortuin afgeven aan de overheid? Dan wil je iemand van vlees en bloed spreken, geen chatbot. Een informatiebijeenkomst waar de emoties hoog oplopen? Dan toch liever een omgevingsmanager die echt begrip en compassie toont.

We overschatten de impact van technologische verandering op korte termijn, maar onderschatten het op lange termijn. Zo is het ons altijd gezegd. Met AI klopt dat niet meer. De adoptiecurve van Roger is van een bedaarde helling getransformeerd in een steile col. Alles gaat sneller. Wie vandaag innovator is, hinkt morgen achterop. En dat zorgt voor stress bij tal van beroepsgroepen. Ook bij wie aan omgevingscommunicatie doet.

Alleen helpt het niet om er hijgerig over te doen. Bij stresssituaties gaan de meesten van ons in flight-or-freeze-mode. En laat dat nu zijn wat we moeten vermijden. Zo blokkeren we net de creatieve innovatie die we heel hard nodig gaan hebben.

Gaan we nog een job hebben? Jazeker. Meer dan ooit zelfs. De menselijke omgevingsmanager zal belangrijker worden. Laat ons AI inzetten waar efficiëntiewinst te halen valt. Zodat er tijd kan gaan naar waar mensen het verschil maken. En nu we dat weten, kunnen we ook wat relaxter omgaan met die transitie. Laat medewerkers maar experimenteren. Ons rustig haasten is beter dan haastig berusten.

Ik ben geen futuroloog. Laat staan dat ik kan inschatten hoe AI zich ontwikkelt. Maar als ik mag gokken? Hoe iemand is, wordt belangrijker dan wat iemand kan. Karakter zal het halen op competenties. In (overheids)aanbestedingen verdwijnen de vuistdikke offertes. Jury's zullen een omgevingsteam of communicatiebureau kiezen op basis van gesprekken. Opdrachtgevers willen in de toekomst liever instant advies dan geprefabriceerde nota's. De vaardigheid om te verbinden wordt belangrijker dan de kunst om tekst en beeldjes te produceren. En zo keert ons vak terug naar de kern. Een gesprek, een-op-een. Een zender en een ontvanger die tegenover elkaar zitten. De oervorm van communicatie. Of hoe de grootste digitale sprong voorwaarts ons terugbrengt tot de essentie.