Energie Brabant

Hoe krijg je een representatief beeld van hoe de burger aankijkt tegen de energietransitie? De provincie Noord-Brabant ontwikkelde een futuristische tool die de inwoners fictief de macht gaf om te kiezen tussen alle duurzame energiebronnen en hen confronteerde met de gevolgen ervan. Een eyeopener.

De provincie Noord-Brabant werkt aan het Energieperspectief 2050. Dat plan laat zien hoe we binnen 25 jaar energie gebruiken en wat dat betekent voor de leefomgeving. Hoewel zo'n thema nog heel ver weg lijkt, is inzicht in de wensen van Brabanders nu al nodig om keuzes te maken. Om waardevolle inbreng te verzamelen, ontwikkelde de provincie samen met Populytics een Participatieve Waarde Evaluatie (PWE)-raadpleging. Bij deze participatiemethode gingen deelnemers op de stoel van de besluitvormer zitten. Met een schuifbalk in een online tool kozen ze hoe het energiesysteem er volgens hen in 2050 uit moet zien.

Fossiele brandstoffen moeten eruit als Noord-Brabant de Europese klimaatdoelstelling van 2050 wil halen: energieneutraal zijn. We lieten de inwoners voor één keer zelf aan de knoppen draaien. Zij kregen de keuze tussen zonnepanelen op land, kleine kerncentrales, biogas, energie opslaan ... Bij iedere optie was direct zichtbaar wat de impact is op de opwek, beschikbaarheid en prijs van de energie. Realistische opties en gevolgen, die aantonen dat de keuzes die een bestuurder moet maken niet voor de hand liggend zijn.

Loes Peeten (communicatiestrateeg voor het programma Energie bij de provincie): "Door deze participatiemethode verzamelden we echt waardevolle input. Meer dan 'geroep' van voor- of tegenstanders, maar concreet inzicht in voorkeuren voor een realistisch energiesysteem. We willen allemaal betrouwbare én betaalbare energie, maar met de toenemende vraag en het veranderende aanbod zijn er stevige en realistische keuzes nodig. Het is confronterend voor mensen wanneer ze deze keuzes zelf moeten maken."

Het ontwikkelen van de raadpleging was stap één, zoveel mogelijk inwoners laten meedenken was een tweede. "Als provincie hebben we vooral contact met gemeenten en professionals in de energietransitie. Om zoveel mogelijk Brabanders te bereiken en betrekken, zetten we daarom in op een grootschalige communicatiecampagne. Op dit thema was dat echt iets nieuws voor ons als provincie. Op andere thema's hebben we al vaker grootschalige campagnes gedaan, zoals bij Brabant op de Radar, B-Riders, Nul Verkeersdoden Brabant ...", zegt Loes Peeten.

Om een breed publiek te bereiken, is een waaier aan middelen en kanalen ingezet, online én offline. Van een teaservideo tot advertenties op sociale media en in Brabantse dagbladen en huis-aan-huiskranten. "Met deze mix van middelen en diverse boodschappen bereikten we heel veel doelgroepen. Dit gekoppeld aan het grote netwerk van partners dat we inzetten zorgde voor een mooi resultaat", aldus Loes Peeten. Partners, waaronder alle gemeenten, ontvingen een kant-en-klare toolkit met communicatiemiddelen.

In de boodschappen stonden telkens prikkelende dilemma's centraal. Bijvoorbeeld: 'een doucheschema met je buren, of elk huis eigen energie?' "Dat de dilemma's schuurden, hebben we gemerkt", zegt Loes Peeten. "De reacties online waren best fel. Ook bij ons intern veroorzaakten ze vooraf enige discussie. Moesten we het wel zo scherp stellen? Ja, dat moesten we. We wilden die ver-van-mijn-bed-show juist tastbaar maken. Heel wat deelnemers reageerden ook positief op de mogelijkheid om mee te denken en de manier waarop we de thematiek tastbaar maakten. Dagelijks hielden we de reacties bij en we reageerden op de inhoudelijke opmerkingen."